Навигаторот за правата на етничките заедници е поддржан преку грантовата шема Digital Spark, како дел од проектот Regional Support Mechanism EECA, имплементиран од Фондацијата Метаморфозис и TechSoup, во партнерство со CIVICUS и во рамките на Digital Democracy Initiative – DDI, која го опфаќа Глобалниот Југ.

The Ethnic Communities Rights Navigator is supported through the Digital Spark granting scheme, as part of the Regional Support Mechanism EECA project, implemented by Metamorphosis Foundation and TechSoup, in partnership with CIVICUS and under the Digital Democracy Initiative (DDI) that covers the Global South.

Проектот се справува со недостатокот на достапни и лесни за користење дигитални алатки што им овозможуваат на етничките заедници да ги разберат своите права и да ги соопштат предизвиците до институциите на структуриран начин.

Меѓународни конвенции, договори и декларации

Во продолжение се претставени најважните меѓународни конвенции, договори и декларации релевантни за правата на етничките заедници во Северна Македонија, со директни линкови за платформата „Навигатор за правата на етничките заедници“.

Framework Convention for the Protection of National Minorities – FCNM

Еден од најважните европски документи за малцинските права;
Северна Македонија ја има ратификувано Конвенцијата во 1997 година;
Опфаќа недискриминација, јазик, култура, образование и учество во јавниот живот.

Повеќе информации:  North Macedonia and the Framework Convention

European Convention on Human Rights – ECHR

Основен документ за заштита на човековите права во Европа;
Северна Македонија е членка на Советот на Европа и е обврзана со Конвенцијата;
Членот 14 ја забранува дискриминацијата, вклучително и дискриминацијата врз основа на етничка припадност.

Повеќе информации:  European Court of Human Rights

European Social Charter

Ги уредува социјалните и економските права;
Опфаќа еднаквост при вработување и работа;
Опфаќа права во образованието и социјалната заштита.

Повеќе информации:  European Social Charter

European Charter for Regional or Minority Languages

Го штити користењето на регионалните и малцинските јазици;
Предвидува мерки во образованието, администрацијата, медиумите и културата;
Северна Македонија е потписничка на Повелбата.

Повеќе информации:  European Charter for Regional or Minority Languages

International Covenant on Civil and Political Rights – ICCPR

Членот 27 предвидува дека припадниците на малцинствата имаат право
на сопствена култура, религија и јазик.

Документ:  International Covenant on Civil and Political Rights

International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination – ICERD

Ја забранува расната и етничката дискриминација;
Ги обврзува државите да воспостават ефективна правна заштита;
Предвидува мерки за спречување и отстранување на дискриминацијата.

Документ:  International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination

Convention on the Rights of the Child – CRC

Членот 30 предвидува дека децата што припаѓаат на етнички,
верски или јазични малцинства имаат право на сопствен јазик,
култура и религија.

Документ: Convention on the Rights of the Child

Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide

Го дефинира и забранува кривичното дело геноцид;
Обезбедува заштита на национални, етнички, расни и верски групи;
Ги обврзува државите да го спречуваат и казнуваат геноцидот.

Документ:  Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide

Copenhagen Criteria

Претставуваат услови за членство во Европската унија;
Бараат стабилни демократски институции и владеење на правото;
Опфаќаат почитување на човековите права и заштита на малцинствата.

Повеќе информации:  EU Accession Criteria

Охридски рамковен договор

Клучен политички договор склучен во 2001 година;
Ги унапредува правата на етничките заедници во Северна Македонија;
Претставува основа за јазичните права и правичната застапеност;
Предвидува развој на локалната самоуправа и децентрализацијата.

Документ:  Ohrid Framework Agreement

Официјални и најрелевантни прирачници

OSCE High Commissioner on National Minorities – HCNM Resources

Главниот портал на Високиот комесар на ОБСЕ за национални малцинства претставува централна база на прирачници, препораки и други материјали поврзани со правата на малцинствата.

Главен портал:  Minority Rights – OSCE

Lund Recommendations

Еден од најважните документи на ОБСЕ за ефективно учество на националните малцинства во јавниот живот.

Политичко учество на малцинствата;
Локална самоуправа;
Избори и политичка застапеност.

Документ:  The Lund Recommendations on the Effective Participation of National Minorities

Guidelines on the Participation of National Minorities in the Electoral Process

Начини за вклучување на националните малцинства во изборните процеси;
Законски и практични мерки за обезбедување еднакво учество;
Препораки за институциите и изборните органи.

Документ:  Guidelines to Assist National Minority Participation in the Electoral Process

Handbook for Judges on Anti-Discrimination Law

Прирачник подготвен во рамките на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, наменет за практична примена на законодавството за спречување и заштита од дискриминација.

Препознавање на различни форми на дискриминација;
Судска примена на антидискриминациското законодавство;
Практични насоки за судии и правни професионалци.

Повеќе информации:  Handbook for Judges on Anti-Discrimination Law – OSCE Mission to Skopje

ODIHR Election and Minority Participation Handbook

Објаснува како изборните системи влијаат врз националните малцинства;
Содржи практични препораки за државите и изборните органи;
Ги разгледува механизмите за политичка застапеност.

Документ:  ODIHR Handbook on Observing and Promoting Minority Participation

Compilation of Minority Standards – Council of Europe and OSCE

Комбиниран преглед на стандардите на Советот на Европа и ОБСЕ;
Ја објаснува меѓународната правна рамка за заштита на малцинствата;
Содржи релевантни конвенции, препораки и практични насоки.

Повеќе информации:  OSCE National Minority Standards – Council of Europe

FCNM Explanatory Materials

Материјали поврзани со Рамковната конвенција за заштита на националните
малцинства.

Начини за практична примена на малцинските права;
Обврски на државите потписнички;
Механизми за следење на спроведувањето на Конвенцијата.

Повеќе информации:  Framework Convention for the Protection of National Minorities

Minority Rights: International Standards and Guidance

Основни материјали на Канцеларијата на Високиот комесар на Обединетите
нации за човекови права, посветени на правата на малцинствата.

Меѓународни стандарди за заштита на малцинствата;
Примена на меѓународните механизми за човекови права;
Насоки за спречување дискриминација и маргинализација.

Повеќе информации:  Minority Rights – OHCHR

Protecting Minority Rights – UN Practical Guide 2023

Современа анализа на законите за спречување дискриминација;
Практични примери за јавни политики;
Насоки за подобрување на институционалната заштита.

Документ:  Protecting Minority Rights – United Nations Digital Library

Клучни меѓународни и национални правни документи

Обединети нации – меѓународни конвенции

International Covenant on Civil and Political Rights – ICCPR

International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination – ICERD

Convention on the Rights of the Child – CRC

Совет на Европа

European Convention on Human Rights – ECHR

Framework Convention for the Protection of National Minorities – FCNM

European Charter for Regional or Minority Languages

Северна Македонија

Охридски рамковен договор – официјална верзија на англиски јазик

Устав на Република Северна Македонија

Поддржано од

Оваа активност е поддржана од CIVICUS Digital Democracy Initiative (DDI).
This activity is supported by the CIVICUS Digital Democracy Initiative (DDI).

Споделете!